بازده موثر سالانه

بازدهی یا سود، یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای ارزیابی عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. سرمایه‌گذاران معمولاً با بررسی میزان بازدهی یک صندوق تصمیم می‌گیرند که آیا آن صندوق گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری هست یا نه. اما نکته‌ای که خیلی وقت‌ها باعث سردرگمی می‌شود، تفاوت بین انواع بازدهی است. دو نوع بازدهی رایج که معمولاً در گزارش‌ها دیده می‌شود، بازدهی اسمی (یا بازدهی ساده) و بازدهی مؤثر سالانه هستند.

بازدهی اسمی یا بازدهی ساده به زبان ساده، سودی است که فقط به اصل سرمایه تعلق می‌گیرد و در یک بازه زمانی مشخص محاسبه می‌شود. در این نوع بازدهی، فرض بر این است که سودهای به‌دست‌آمده دوباره سرمایه‌گذاری نمی‌شوند. یعنی سود، خودش سود جدیدی ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل به آن «ساده» گفته می‌شود. این نوع محاسبه بیشتر برای مقایسه‌های کوتاه‌مدت یا زمانی که سود به صورت دوره‌ای برداشت می‌شود، کاربرد دارد.

نحوه محاسبه بازدهی ساده به این صورت است:

در این روش، تنها تغییر ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری نسبت به اصل سرمایه بررسی می‌شود و اثر زمان یا سرمایه‌گذاری مجدد سودها در نظر گرفته نمی‌شود.

در مقابل، بازدهی مؤثر سالانه تصویری دقیق‌تر از سود واقعی سرمایه‌گذاری ارائه می‌دهد. این نوع بازدهی علاوه بر اصل سرمایه، اثر سود مرکب را هم در نظر می‌گیرد. یعنی سودهایی که در طول دوره‌های مختلف به سرمایه‌گذار تخصیص داده می‌شوند، خودشان دوباره وارد چرخه سرمایه‌گذاری می‌شوند و سود جدید ایجاد می‌کنند.

به بیان ساده‌تر، بازدهی مؤثر سالانه نشان می‌دهد اگر سرمایه‌گذار سودهای دوره‌ای خود را مجدداً سرمایه‌گذاری کند، در پایان یک سال چه میزان سود واقعی به دست آورده است. به همین دلیل، این نرخ معمولاً معیار دقیق‌تری برای مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با دوره‌های پرداخت سود متفاوت محسوب می‌شود.

فرمول محاسبه سود مؤثر سالانه به شکل زیر است:

در نهایت، توجه به این تفاوت‌ها کمک می‌کند سرمایه‌گذاران تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرند و صرفاً بر اساس یک عدد ظاهری، عملکرد صندوق‌ها را قضاوت نکنند. انتخاب درست، زمانی اتفاق می‌افتد که نوع بازدهی و نحوه محاسبه آن به‌درستی درک شده باشد.